CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca:

- “Bütçe rakamları büyüyor ama üretici, istihdam ve refah büyümüyorsa ortada ciddi bir sorunlu ekonomi politikası vardır!”

- “Sanayiyi Destekleme Programı'na ayrılan 177 milyarlık ödeneğin 9 ayda sadece yüzde 55'i kullanıldı; KOBİ'lerin takipteki borcu bir haftada 4 milyar lira artarak 334,7 milyar liraya ulaştı!”

- “Büyük laflarla anlatılan dijital dönüşüm ve kadın girişimci hedefleri çöktü: 22 bin 500 girişimci hedefinin sadece 3 bin 500'ü, 8 bin 500 kadın girişimci hedefinin ise sadece bini gerçekleşti.”

- “Denizli sanayisizleşmeye sürükleniyor: Son 4 yılda 20 bin kayıtlı istihdam kayboldu, tekstildeki kadın istihdam kaybı yüzde 64'e ulaştı, ihracatta 108 bin tonluk ağırlık kaybı var!”

- “'Yerli ve milli' denilen TOGG iki yılda 28,38 milyar lira zarar ederken, teşvik sağlanan yabancı markalar karşısında korunamadı; param yetmediği için TOGG alamıyorum!”

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz aldı. Bütçedeki artışın üretime ve istihdama yansımadığını rakamlarla ortaya koyan Biçer Karaca; kullanılan ödeneklerin düşüklüğünden KOBİ'lerin takipteki katlanan borçlarına, çöken kadın ve genç girişimcilik desteklerinden Denizli sanayisindeki kitlesel istihdam ve üretim kayıplarına, TOGG'un 28,38 milyar liralık zararından baskılanan kur politikasına kadar pek çok kritik konuyu Komisyon gündemine taşıdı.

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesinde konuştu.

Türkiye’de sanayideki en büyük sorunlardan birinin ara mal ve ham maddede dışa bağımlılık olduğunu vurgulayan Karaca, "Türkiye'nin teknoloji üretimine yönelmesi artık zorunluluktur. Bu ülkede krediye ulaşamayan KOBİ yatırım yapamıyor. Takipteki KOBİ'lerin kredileri her geçen gün artıyor. Kadın girişimcilere destek ise bütçe rakamlarında var uygulamada yok. Açıkladığınız o büyük rakamlar ne yazık ki hayata geçmiyor. Son 4 yılda Denizli'de 20 bin istihdam dışarda kalmış ve bu oran kadınlarda daha yüksek. Sayın bakan bütçe rakamları büyüyebilir ancak refah, üretim, sosyal politikalar büyümüyorsa ortada sorgulanacak büyük bir sorun vardır" dedi.

CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca’nın Komisyonda gerçekleştirdiği konuşmanın tamamı şu şekildedir:

Sayın Bakan, değerli bürokratlar, Komisyonumuzun saygıdeğer üyeleri; ben de hepinizi saygıyla selamlayarak sözlerime başlamak istiyorum.

Sayın Bakan, 2027 bütçe teklifinizde bir önceki yıla göre yüzde 40,6 bir büyüme ya da artış öngörülmüş. Evet, bütçenin büyümesi önemli ama bütçenin büyümesi demek üreticinin desteklendiği anlamını taşıyor mu? Bütçede ayrılan kaynak zamanında kullanılabiliyor mu, işletmelere ulaşabiliyor mu, üretime ve istihdama dönüşebiliyor mu? Aslında bütçe büyüklüğünün ve de bütçedeki artışın bu sorulara yanıt verecek ölçüde değerlendirilmesi gerekir.

Örneğin; 2026 yılında "Sanayinin Geliştirilmesi, Üretim ve Yatırımların Desteklenmesi Programı"na 177 milyar lira ayırmışsınız ancak 2026'nın ilk dokuz ayında sadece 97 milyar lirası harcanmış. Yani ödeneğin sadece yüzde 55'i kullanılmış. Bölgesel kalkınma programlarında da tablo daha da çarpıcı: 8,3 milyar liralık ödenek ayrılmış ve yılın ilk dokuz ayında sadece 2,4 milyar lirası kullanılmış. Üretici bu kadar zor durumdayken, finansmana erişmekte bu kadar zorlanmakta iken programlardaki gerçekleşmenin bu derece düşüklüğünü burada sebepleriyle açıklamak durumundasınız.

“AR-GE HARCAMALARINDA AB’NİN GERİSİNDEYİZ, DESTEKLER KOBİ’LERE DEĞİL DEV ŞİRKETLERE GİDİYOR”

Sayın Bakan, Türkiye'de sanayinin en temel sorunlarından birisi de ara mal ve ham maddede dışa bağımlılıktır. Üretim yapıyoruz ama üretimde kullandığımız girdileri dışarıdan ithal ederek sağlıyoruz. Döviz kuru yükseldiğinde direkt üretim, maliyet etkileniyor ya da küresel birtakım krizlerde tedarik zincirlerinde yaşanan zorluklar üreticinin üretiminin maalesef sekteye uğramasına sebep oluyor. Oysa sanayide gerçek bağımsızlık ülkemiz adına çok çok kıymetli. Gerçek bağımsızlığı sağlamak da yerli üretimi artırmak, ara mal ithalatını azaltmak, kritik teknolojilerde kendi imkânlarımızı gerçekleştirerek üretime başlamak, üretimi sağlamaktır.

Türkiye'nin teknoloji üretimine yönelmesi artık bir tercih değil zorunluluktur. Yapay zekâ, yarı iletkenler, batarya, yazılım ve benzeri sektörlerde teknolojik altyapının ve teknolojik desteğin arttırılması önemlidir. Diyebilirsiniz ki: "Evet, biz bunları yapıyoruz, bu dönüşümü sağlıyoruz." Ancak bugün bütçe sunumunuzda, 5'inci sayfadan 15'inci sayfaya kadar bu yatırımlardan, AR-GE yatırımlarından ve teknolojiye desteğinizden bahsettiniz.

Ben bu konuda, aslında 10 sayfalık sunumunuzu iki cümleyle özetlemek isterim: Sayın Bakan, AR-GE harcamalarının gayrisafi millî hasılaya oranı sadece 1,55. Oysa kıskandığını iddia ettiğiniz Avrupa Birliği'nde bu rakam 2,13'e tekabül ediyor. Yine, AR-GE ve teknoloji yatırımlarınızda ya da desteklerinizde bölgesel ve sektörel bazda maalesef bir eşitsizlik var. AR-GE harcamalarının yüzde 31,8'i İstanbul, yüzde 30'u Ankara ve böyle sıralanıyor. Denizli, maalesef, sıralamaya dahi girememiş durumda. Yine, AR-GE harcamalarının büyük bir oranını maalesef çalışan sayısı 250'den fazla olan büyük işletmelere sunuyorsunuz. Oysa bu oran ki yüzde 89,5'larda görünüyor ancak bu dönüşümün merkezinin KOBİ'ler olması gerekiyor Sayın Bakan; çünkü bu ülkede yaklaşık 4 milyon civarında KOBİ var ve Türkiye ekonomisinin bel kemiğini de KOBİ'ler oluşturuyor. Krediye erişemeyen KOBİ, yatırım yapamıyor; yatırım yapamayan işletme yeni istihdam alanı yaratamıyor ve kepenk indirmek zorunda kalıyor.

“KOBİ’LERİN TAKİPTEKİ BORCU BİR HAFTADA 4 MİLYAR LİRA ARTTI, GİRİŞİMCİ DESTEKLERİ ÇÖKTÜ!”

Neden bunları söyledim? Evet, öncelikle şunu ifade etmek isterim: İktidarınızın sanayi politikası kredi vermek olarak algılanmış ama bu kredilerin geri dönüşlerine bakalım. Takibe düşen kredi miktarlarına baktım Bakanlığınızın bütçesinde, geçen hafta hazırlanırken. 16 Ekim itibarıyla 330 milyar 700 milyon liraydı KOBİ'lerin takipteki kredileri. Bugün baktım, 23 Ekim itibarıyla güncellenmiş rakamlar var: 16 Ekim'den 23 Ekim'e kadar 4 milyar lira daha KOBİ'lerin takipteki kredi borcu maalesef artmış!

Şimdi, bu tabloya baktığımız zaman, KOBİ'leri ayakta tutmak, büyütmek, teknolojiye uyum sağlamaya yönelik politika geliştirilmiş mi? Hayır, geliştirilmediği bu şekilde açık ve ayan beyan ortada.

KOBİ'lerde girişimcilik desteğiniz var, 2026 hedefiniz 22.500'müş. Buna karşılık, yıl içerisinde gerçekleşme oranınız 3.500'de kalmış; 22.500'den 3.500, 19 bin girişimcilik desteği sağlanmamış.

Burada önemli olan bir de kadın girişimcilik desteği hedefiniz var, 8.500 kişiymiş Sayın Bakan. Sadece binde kalmış! Kadınların ekonomik hayata katılımını, kadınların desteklenmesinden bahsediyorsunuz ama kadın girişimcilere destek bütçe rakamlarında var ama sözde uygulamalarda maalesef yok.

Yine, hem Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısının hem de sizin sunumunuzda dijital ve yeşil dönüşümden böyle hakikaten büyük büyük cümlelerle bahsetmişsiniz. Ben burada biraz da buna değinmek isterim. 2025 yılı faaliyet raporunuzda dijital dönüşümde 500 KOBİ'yi hedef almışsınız, sadece 153'ü gerçekleşmiş. Yeşil dönüşümde 75 firmayı hedef almışsınız, sadece 3 firmada hedefi gerçekleştirebilmişsiniz! Yani o sunumunuzda bahsettiğiniz büyük büyük lafların 2025 kendi faaliyet raporunuzda hiçbir karşılığının olmadığı açık ve net bir şekilde görülüyor Sayın Bakan.

“DENİZLİ SANAYİSİZLEŞİYOR: 20 BİN İSTİHDAM KAYBOLDU, TEKSTİLDE KADIN İSTİHDAM KAYBI YÜZDE 64!”

Yine kredi limitleriniz var. Seçim bölgem Denizli'den de biraz bahsetmek isterim. Hakikaten çok yüksek kredi limitleriniz var ama bunun gerçekleşme oranları, teminatlandırılması ya da destek anlamında ne kadarı gelmiş işin açıkçası çok da ortaya koyamıyoruz.

Yine, sanayinin içinde bulunduğu durum, Denizli sanayisiyle de orantılı diye düşünüyorum. Denizli'de sanayideki kayıplar oldukça ağır. Son dört yılda Denizli sanayisinde yaklaşık 20 bin kayıtlı istihdam, istihdam dışı kalmış. İmalat sektöründeki kayıp 18.144 kişiye ulaşmış, bu kaybın yüzde 82,6'sı tekstil ve hazır giyimde; ve kadın istihdamındaki kayıp yüzde 64 Sayın Bakan ilimde! Kadınların istihdam kaybının önüne geçebilmek için kreş, güvenli ulaşım, yeniden beceri kazandırma gibi destekler var mı; bu destekler sadece kâğıt üzerinde mi kalacak? Denizli sanayisi ülke sanayisinde olduğu gibi sanayisizleştirmeye doğru sürüklenmekte, itilmektedir.

İhracat rakamlarından bahsettiniz; ben yine, seçim bölgem Denizli ihracatına ilişkin bir rakamı sizle paylaşmak isterim: Evet, Denizli ihracatı artıyor ama ihracat dolar bazında ihracat geliri olarak artıyor. Ancak ağırlık bazında Denizli'nin 2025'ten 2026'ya dönük kaybı 108,3 milyon kilogram! Yani Denizli ihracatta ağırlık olarak 108 bin ton kayıp yaşamış. İhracat rakamsal olarak artıyor ama sevk edilen, ihraç edilen kilogram miktarı oldukça azalıyor.

Sayın Bakan, buradan sormak isterim: Denizli'de ihracat artışını üretim kapasitesine ve istihdama dönüştürmek için sektörel bazda hangi destekleri uygulamayı planlıyorsunuz?

“PARAM YETMEDİĞİ İÇİN TOGG ALAMIYORUM; TOGG İKİ YILDA 28,38 MİLYAR LİRA ZARAR ETTİ!”

Sayın Bakan, yine birkaç cümle de BYD, Chery ve TOGG üzerinden söylemek isterim; birçok milletvekili arkadaşım bu konuda bazı rakamları açıkladılar: BYD yatırım teşvikinden bahsedildiğinde BYD'nin Türkiye'deki pazar payının ne kadar arttığını görüyoruz ama TOGG'da aynı şey gerçekleşmiyor. Şimdi bana da sorabilirsiniz "TOGG arabanız var mı?" diye. Cevabını önceden vermiştim: Onu alacak param yok, o yüzden TOGG alamıyorum Sayın Bakan!

Sayın Bakan, TOGG'un zararı var; TOGG iki yılda toplamda 28,38 milyar lira zarar etmiş. Peki, bu zarar yapılırken BYD ve Chery gibi firmalar... Biz yabancı yatırıma karşı değiliz ama hep diyorsunuz ya "Yerli ve millî üretim, yerli ve millî üretim." Peki, yerli ve millî üretim olan TOGG üretimi Chery ve BYD karşısında korunmadı; bunun cevabını da sizden duymak istiyoruz Sayın Bakan.

Sayın Bakan, Denizli sanayicisi finansmana erişemiyor. Denizli sanayicisi baskılanan kur politikası sebebiyle ihracatta —az önce verdiğim rakamlarda— maalesef büyük kayıplar yaşıyor. Baskılanan iç hacimde de sanayicimiz gerçekten oldukça sorunlu, sıkıntılı bir süreçten geçiyor. Buna ilişkin bir çözüm öneriniz olacak mı? Denizli adına, yatırımlar konusunda, teşvik konusunda... Denizli'de özellikle tekstil ve konfeksiyonda, kabloda, mermerde ayrı bir teşvik ve istihdam programınız olacak mı; bunun cevabını almak istiyoruz.

Sayın Bakan, son olarak şunu ifade etmek isterim: Bütçe rakamlarınız büyüyebilir ancak üretim, istihdam ve refah büyümüyorsa ortada sorgulanması gereken ciddi bir sorunlu ekonomi politikası vardır diyorum. Saygılar sunuyorum.